SDÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, Cilt 5, Sayı 1 (2000)

İNSAN KAYNAKLARININ GELİŞTİRİLMESİ VE SOSYAL REFAHIN ARTTIRILMASINDA ÜCRET YAPISININ ROLÜ

Hüseyin AKYILDIZ

Özet


İnsan kaynaklarının verimli biçimde kullanımı rasyonel bir ücret yapısını gerektirir. Rasyonel bir ücret yapısı ise, işin gerektirdiği potansiyel nitelikler ve fizyolojik yüklenmelerin düzeyini yansıtan bir ücret kümesi ile mümkündür.
İş gerekleri, her iş türünde farklı düzeyleri içeren doğal yetenekler, eğitim, öğrenim ve deneyim gibi faktörleri içeren beşeri sermaye stoku ile sorumluluk, zihinsel ve bedensel çaba ve işin doğurabileceği tehlikeler ile çalışma koşullarının insan fizyolojisi üzerinde oluşturduğu negatif etkileri içeren fizyolojik yüklenmelerdir.
Bu faktörler açısından rasyonel bir ücret yapısının kendiliğinden oluşabilmesi ancak tam rekabete dayalı ideal bir iş piyasasında mümkündür. Ancak uygulamada eksik rekabet şartlarında çarpık bir ücret yapısı ortaya çıkmaktadır. Çarpık ücret yapısı bireylerin meslek seçimi ve iş sürecinde yanlış yönelim ve verimsiz çalışmalarına neden olmaktadır. Bu durum da işletme ve genel ekonomi düzeyinde insan kaynaklarının israf edilmesine ve toplumsal refah kaybına neden olmaktadır.
Bu sebeple, rasyonel bir ücret yapısının kurulması için "eşit işe eşit ücret" ilkesini gerçekleştirmek üzere mikro düzeyden makro düzeye kadar iş değerlendirme uygulamaları yaygınlaştırılmalıdır. Hatta işletme ve genel ekonomi düzeyinde verimin, dolayısıyla toplumsal refahın artırılması için, özendirici ücret sistemleri ile performans değerlemeleri teşvik edilerek "eşit prodüktifemeğe eşit ücret" ilkesineyaklaşılmalıdır.

Tam Metin: PDF