SDÜ Fen Dergisi, Cilt 5, Sayı 1 (2010)

Cyclamen alpinum (hort. Dammann ex Sprenger, 1892)’un Morfolojisi, Ekolojisi ve Sitolojisi

Oral Şahin, Betül Bürün

Özet


Özet: Cyclamen alpinum, Türkiye’nin Güneybatı Anadolu bölgesinde (Muğla, Denizli, Antalya, Burdur, Isparta) yayılış gösteren ve erken ilkbaharda çiçeklenen bir türdür. Cyclamen alpinum 19. yüzyılın ilk yarısında tanımlanmıştır. 1975 yılında Otto Schwarz tarafından Cyclamen trochopteranthum olarak
tanımlanıncaya kadar Cyclamen alpinum olarak bilinmiştir. Cyclamen trochopteranthum Türkiye’de lokal yayılış alanı ile endemik 6 Cyclamen türünden biri olarak gösterilmiştir. Ancak, günümüzde bu tür tekrar Cyclamen alpinum olarak belirtilmektedir. Bu çalışmada, Muğla ili Ortaca ilçesi Dalyan beldesinde iki farklı lokasyondan (Marmarlı ve Gökbel) toplanan C. alpinum örnekleri üzerinde morfolojik ölçüm ve gözlemler yapılmış ve bulgular o lokasyonlara ait toprak analiz sonuçları ile değerlendirilmiştir. Her iki lokasyon örnekleri arasında ölçülen özellikler bakımından istatistiki önemli farklılıklar bulunmamıştır ve ortalama yumru çapı 4.04 cm, yumru yüksekliği 2.17 cm, yumru ağırlığı 21.25 gram, yaprak eni-boyu 4.28-3.45 cm, bitki başına yaprak sayısı 9.05 adet, bitki başına çiçek sayısı 5.25 adet olmuştur. Populasyonun yetiştiği Marmarlı ve Gökbel topraklarının azotça zengin, fosfor ve potasyum bakımından
zengin veya orta düzeyde, alkali (hafif veya orta) yapıda tuzsuz, kireç içeriği düşük ve killi veya killi-tınlı bünyeye sahip olduğu belirlenmiştir. Türün kromozom sayısı 2n:30’dur.

Anahtar kelimeler: Cyclamen alpinum, ekoloji, morfoloji, sitoloji, Türkiye.

The Morphology, Ecology, Cytology of Cyclamen alpinum (hort.
Dammann ex Sprenger, 1892)

Abstract: Cyclamen alpinum is a species distributing in Southwest Anatolia (Muğla, Denizli, Antalya, Burdur, Isparta) in Turkey and flowering on early spring. C. alpinum was described in the last part of the 19th Century. It was known as C. alpinum until redescribed in 1975 as Cyclamen trochopteranthum by
Otto Schwarz. Cyclamen trochopteranthum which is one of the 6 species of Cyclamen is an endemic species to Turkey with the local distribution area. But recently this species is indicated again as Cyclamen alpinum. In this study, morphological measure and observations were done on C. alpinum plants which
collected from two different location (Marmarlı and Gökbel) in Dalyan in the border of Ortaca town in Muğla and the results were evaluated with the soil analysis belonging to that location. Any statistically significant difference was not determined between the samples of locations in the measured traits, and
average diameter of tubers 4.04 cm, tuber height 2.17 cm, tuber weight 21.25 gram, leaf width-lenght 4.28-3.45 cm, the number of leaf per plant 9.05, flower number per plant were determined as 5.25. It is also determined that Marmarlı and Gökbel soils that the population grows, is rich in nitrogenous, rich or mid level in phosphor and potassium, has an alkaline (slightly or medium), saliness, low lime and clay or clay-loam texture. The number of chromosome of this species is 2n:30.

Key words: Cyclamen alpinum, cytology, ecology, morphology, Turkey

Tam Metin: PDF