SDÜ Fen Dergisi, Cilt 3, Sayı 2 (2008)

TUZ STRESİ (NaCl) ALTINDA ÇİMLENDİRİLEN ARPA TOHUMLARININ MİTOTİK İNDEKS VE KROMOZOM ANORMALLİKLERİ ÜZERİNE BAZI BİTKİ BÜYÜME DÜZENLEYİCİSİ KOMBİNASYONLARININ ETKİLERİ

Selma TABUR

Özet


Özet: Bu çalışmada tuz stresi altında çimlendirilen arpa tohumlarının (Hordeum vulgare L.
var. Bülbül 89) mitotik indeks ve kromozom anormallikleri üzerine gibberellik asit (GA3),
kinetin (Kin), benziladenin (BA), 24-epibrassinolid (EBR), etilen (E) ve poliamilerin
(kadaverin-Kad, putressin-Put, spermidin-Spd, spemin-Spm) ikili, üçlü ve dörtlü
kombinasyonlarının etkileri araştırılmıştır. Tuz konsantrasyonunun artışına paralel olarak
mitotik aktivite önemli ölçüde azalmış ve kromozom anormallik yüzdesi artmıştır. Çalışılan
büyüme düzenleyicisi kombinasyonlarının büyük bir çoğunluğu yüksek tuz
konsantrasyonlarında mitotik aktivitesi üzerinde olumlu bir etki göstermiştir. Ayrıca bu
büyüme düzenleyicilerinin büyük bir çoğunluğu tüm tuz seviyelerinde kromozom anormallik
yüzdesi üzerindeki olumsuz etkiyi önemli ölçüde hafifletmiştir. Sonuç olarak, söz konusu
bitki büyüme düzenleyicisi kombinasyonlarının arpa tohumlarının mitotik indeks ve
kromozom anormallikleri üzerinde farklı derecelerde etkili oldukları ve bu farkın istatistiksel
açıdan önemli olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar kelimeler: Arpa, bitki büyüme düzenleyicisi, kromozom anormallikleri, mitotik
indeks, tuz stresi
EFFECTS OF COMBINATIONS OF SOME PLANT GROWTH REGULATORS ON
MITOTIC INDEX AND CHROMOSOMAL ABERRATIONS OF BARLEY SEEDS
GERMINATED UNDER SALINE (NaCl) CONDITIONS
Abstact: In this work, the effects of double, triple and quadruple combinations of gibberellic
acid (GA3), kinetin (Kin), benzyladenine (BA), 24-epibrassinolide (EBR), ethylene (E)
polyamines (cadaverine, putrescine, spermidine, spemine) on the mitotic index and
chromosomal abberations of barley seeds (Hordeum vulgare L. var. Bülbül 89) germinated
under saline conditions were studied. In paralel to the rises in salt concentrations rise, mitotic
activity significantly decreased and percantage of chromosomal abberation increased. Most of
the plant growth regulator combinations studied showed positive effect on mitotic activity in
high salt concentrations. Besides, most of this growth regulators were succesful in alleviating
of the negative effect of percantage of chromosomal abberation in all the salt levels.
Consequently, it was determined that plant growth regulator combinations mentioned affected
in different degrees on mitotic index and chromosomal abberations of barley seeds and this
difference was statistically important.
Key words: Barley, plant growth regulator, chromosomal abberation, mitotic index, salt stres

Tam Metin: PDF