DUYURU: Artık DergiPark'tayız !, Sayı: 2 (2010)

ÇANKIRI KAVAK ALANLARINDA CYTOSPORA KAVAK KANSERİ (Cytospora chrysosperma “PERS” FR.)’NİN BİYOLOJİSİ İLE SAYDAM KANATLI KAVAK KELEBEĞİ [(Paranthrene tabaniformis (ROTT.)]’NİN POPÜLASYON SEYRİ VE BUNLARIN MÜCADELELERİ

Ziya ŞİMŞEK, Hüseyin AKTAŞ

Özet


Çankırı kavak alanlarında Cytospora Kavak Kanseri’nin Biyolojisi ile Kavak Kelebeği (P. tabaniformis)’nin populasyon seyri ve bunların mücadele imkanlarını araştırmak üzere ele alınan bu çalışma 2003–2005 yılları arasında yürütülmüştür.
Kenbağ Kavak Fidanlığı'nda yetiştirilen kavak fidanlarının üretim aşamasında yaklaşık yarısının C. Chrysosperma, 1/3’inin de P. tabaniformis’le bulaşık olduğu; hastalığın yayılışında zararlının fungusu taşımak suretiyle doğrudan etkili olup olmadığı bilinmemekle birlikte, hastalığın yayılmasında dolaylı olarak rol oynadığı saptanmıştır.
C chrysosperma’nın pikniklerden spor salınım tarihleri ile P. tabaniformis’in uçuş periyotlarının tamamen örtüştükleri; patojen ile yapılan kışlama çalışmalarında, Çankırı bölgesinde patojenin kışı canlı olarak geçirdiği bulunmuştur. Etkili sıcaklık toplamının 120 gün-dereceye ve hava sıcaklığının 17°C’ye ulaşmasından sonra feromon tuzaklarda P.tabaniformis erginlerinin yakalanabileceği anlaşılmıştır.
C. Chrysosperma hastalığının, kavak fidan üretim alanlarında özellikle üretim aşamasında bulaştığı, yayılmasında hastalığın vektör, rüzgar ve yağmurla sağlıklı ağaçlara bulaştığı; hastalık ve zararlılarla bulaşık fidanların üreticilere ulaşmasıyla yayılış alanlarının bölge düzeyinde genişlediği; fungal etmen yara paraziti olduğundan böcek ve/veya başka faktörler nedeniyle meydana gelen yaralardan giriş yaparak hastalık oluşumuna neden oldukları, bulaşıklılığın yüksek olmasının, bu hastalıkla mücadele yöntemlerinin yeterince bilinmemesinin de etkili olduğu kanısına varılmıştır.
Anahtar kelimeler: Cytospora kavak kanseri, simptom, Saydam kanatlı kavak kelebeği, feromon tuzak, mücadele

Tam Metin: PDF