SDÜ Türk Sanatları Araştırmaları Dergisi, Cilt 1, Sayı 1 (2011)

The Colours and Some Fastness Properties Obtained From the Brazilwood (Alnus gulitinosa L.) Leaf

Nuran KAYABAŞI, Sinem Hürrem ŞANLI

Özet


Kızılağacın boyacılıkta kullanılan kısımları yaprakları, ince dalları ve gövde kabuklarıdır. İnce dalları ve gövde kabuklarından yapılmış araştırma bulunmasına rağmen yaprağının boyacılıkta kullanımıyla ilgili ayrıntılı bir araştırma bulunmamaktadır. Araştırma materyalini, kızılağaç yaprakları, 2,5 Nm. beyaz(boyasız) ilmelik yün halı ipliği ve aliminyum şapı, bakırsülfat, çinkoklorür, demirsülfat, potasyumbikromat, sodyumklorür ve sodyumsülfat olmak üzere yedi adet mordan oluşturmaktadır. İlmelik yün halı iplikleri ön mordanlama (tek mordan ve iki mordanın aynı oranda alınması ile iki ayrı yöntem) yöntemi ile boyanarak ışık, sürtünme ve su damlası (yaş ve kuru) haslık değerleri belirlenmiştir. Kızılağaç yapraklarından mordansız ve yedi mordan ile ön mordanlama yöntemi uygulanarak mordanlanmış yün ipliklerle yapılan boyama sonucunda açık kirli sarı, kına yeşili, kimyon, kahve yeşili, koyu sızma zeytinyağı, koyu sütlü kahve ve sütlü kahve renklerinin elde edildiği görülmektedir. Mordan karışımı yöntemi ile kimyon, sarı-yeşil, açık kirli sarı, koyu bej, açık sütlü kahve, açık kına, haki, sızma zeytinyağı, açık haki, kına, kuru meşe yaprağı, açık kahve yeşil, yeşil-sarı ve sütlü kahve renkleri elde edilmiştir.
Anahtar kelimeler: kızılağaç, yün halı ipliği, ışık haslığı, sürtünme haslığı, su damlası haslığı

ABSTRACT
The parts of the brazilwood which are used in dyeing are leafs, thin branches and trunk peels. Although a research has been carried out from its thin branches and trunk peels exist, a detailed research related to the usage of the leaves in dyeing does not exist. The research material is composed of seven mordants including the leaves of brazilwood, 2,5 Nm white (undyed) wool carpet yarn and alum of aluminium, copper sulphate, zinc chloride, ferro sulphate, potassium-bichromate, sodium chlorur and sodium sulphate. The wool carpet yarns were dyed with the pre-mordanting method (two separate methods by taking a single mordant and two mordants evenly) and so the fastness valuation of the light, rubbing, and water spooting (wet and dry) were determined. After the dyeing with the woolen yarns which were mordant with the pre-mordanting method with the seven mordants and without mordant from the brazilwood leaves, it is seen that light dirty yellow, henna green, caraway, coffee green, dark extra virgin olive oil, white coffee and the colours of white coffee were acquired. With the mordant mixture method; caraway, yellow-green, light dirty yellow, beige dark, light white coffee, light henna, khaki, extra virgin olive oil, light khaki, henna, dry oak leaf, light coffee green, green-yellow and white coffee colours were acquired.

Key words: brazilwood, wool carpet yarn, light fastness, rubbing fastness, fastness to water drop.

Tam Metin: PDF