SDÜ Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt 4, Sayı 2 (2009)

Aspir (Carthamus tinctorius L.)’de Varyasyon Oluşturmak Amacıyla Kullanılabilecek Gama (Co60) Dozunun Belirlenmesi

Mehmet Demir KAYA, Suay BAYRAMİN, Fatma KAYAÇETİN, Duran KATAR, Ali ŞENAY

Özet


Bu araştırma farklı gama ışını dozlarının aspir tohumlarının çıkışı ve fide gelişimi üzerine etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Araştırmada materyal olarak Dinçer, Remzibey-05 ve Shifa çeşitleri ile Taek-Uslu aspir hattı tohumları kullanılmıştır. Farklı gama dozları (0, 100, 200, 300, 400, 500, 600, 700 ve 800 Gy) Cobalt-60 (Co60) kaynağı kullanılarak oluşturulmuştur. Araştırmada, çıkış oranı (%), sürgün uzunluğu (cm), kök uzunluğu (cm), fide yaş ve kuru ağırlığı (g/bitki) özellikleri incelenmiştir. Araştırma sonucunda, çeşitlerin gama ışını dozlarına farklı tepkiler gösterdiği belirlenmiştir. İncelenen özellikler bakımından gama ışını dozlarından en az etkilenen çeşit Shifa olurken, en fazla etkilenen çeşit Dinçer olmuştur. Sonuç olarak, aspirde varyasyon oluşturmak veya çeşit geliştirmek amacıyla kullanılacak gama ışını dozunun kullanılan çeşitlere göre değiştiği, ancak canlılıkta bir azalma olmadan uygulanabilecek dozun 200-400 Gy arasında olduğu söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Aspir, çeşit, gama ışını dozu, çıkış, fide gelişimi

Tam Metin: PDF